هوش مصنوعی در خدمت مادران ؛ راهی برای ترویج تغذیه با شیر مادر
تغذیه با شیر مادر یکی از مهمترین عوامل دخیل در سلامت نوزادان است، اما در سالهای اخیر نرخ تغذیه انحصاری با شیر مادر کاهش و استفاده از شیر خشک افزایش یافته است. یکی از دلایل این مشکل، دسترسی مادران به اطلاعات پراکنده، متناقض و گاه نادرست درباره شیردهی است که تصمیمگیری آنها را دشوار میکند.
دوران شیرخوارگی و کودکی هر فرزند برای مادر همواره با پرسشهای فراوانی همراه خواهد بود که پاسخ به آنها روند مراقبت بهتر از فرزند را تعیین خواهد نمود. دسترسپذیری پاسخ این پرسشها به مادران از اهمیت بالایی برخوردار است. این مسئله منجر به کاهش نگرانی مادران و اخذ تصمیمات بهتر در این دوره میگردد. با پیشرفتهای حاصل شده در زمینه هوشمصنوعی، ترکیب مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) در کنار دادگان تخصصی این حوزه، میتواند کلید حل این مسئله حیاتی باشد. برای این منظور در طرحی با عنوان " طراحی یک پلتفرم ملی هوش مصنوعی دیجیتال برای ترویج تغذیه با شیر مادر، بهینهسازی تصمیمات تغذیه نوزاد و کاهش مصرف غیرضروری شیر خشک در نظام سلامت ایران " که در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و به سفارش شورای عالی سلامت و امنیت غذایی وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی و صندوق کودکان سازمان ملل متحد ( یونیسف) به سرپرستی سرکار خانم دکتر رویا کلیشادی انجام شد سامانه دستیار هوشمند حمایت از تغذیه نوزاد با شیر مادر با هدف پاسخگویی به پرسشهای مادران در این دوران طراحی و توسعه داده شد.
در این مطالعه منابع معتبر پزشکی و آموزشی به زبانهای فارسی و انگلیسی جمعآوری و پردازش شد. سپس یک سیستم هوش مصنوعی طراحی شد که میتواند به سوالات مادران درباره شیردهی و تغذیه نوزاد پاسخ دهد. این سیستم به گونهای ساخته شده که پاسخهای خود را بر اساس منابع معتبر علمی ارائه میدهد و در صورت نیاز، کاربر را به متخصصان مراقبتهای بهداشتی ارجاع میدهد.
این اطلاعات درباره موضوعات مختلفی مانند روشهای صحیح شیردهی، نحوه تغذیه نوزاد، سلامت مادر و حتی ایمنی مصرف داروها در دوران شیردهی است. به عبارت ساده، دستیارهوش مصنوعی به گونهای طراحی شده که به مطالب علمی معتبر دسترسی دارد و میتواند از میان آنها بهترین و مرتبطترین پاسخ را به سوال مادر بدهد.
نسخه اولیه و آزمایشی این پلتفرم با موفقیت ساخته شد و توانسته به سوالات رایج مادران پاسخهایی منسجم و مستند ارائه دهد. منسجم بودن پاسخها یعنی اینکه اطلاعات به صورت پراکنده و گیجکننده ارائه نمیشوند، بلکه پاسخها ساختارمند و قابل فهم هستند.
نکته مهم دیگر این است که این سیستم به منابع علمی ارجاع میدهد؛ یعنی وقتی به سوالی پاسخ میدهد، مشخص میکند که این پاسخ از کدام منبع معتبر گرفته شده است. این ویژگی به مادران اطمینان میدهد که اطلاعاتی که دریافت میکنند قابل اعتماد و مستند است و میتوانند با خیال راحتتری بر اساس آن تصمیم بگیرند.
این پلتفرم میتواند به عنوان یک ابزار کمکی در کنار مراقبتهای پزشکی، به مادران کمک کند تا تصمیمات آگاهانهتری درباره تغذیه نوزاد خود بگیرند و از مصرف غیرضروری شیر خشک جلوگیری کنند.