نقش الگوی مصرف غذاهای فوقفرآوریشده در بروز بیماری عروق کرونر زودرس؛ نتایج یک مطالعه مورد–شاهدی
با افزایش شیوع بیماریهای قلبی_عروقی در سنین پایین، توجه پژوهشگران بیش از پیش به نقش عوامل تغذیهای جلب شده است. در این میان، مصرف غذاهای فوقفرآوریشده بهعنوان یکی از الگوهای رایج تغذیه در جوامع امروزی، بهعنوان یک عامل خطر بالقوه مطرح است. دکتر ساناز مهربانی، متخصص تغذیه، در یک مطالعه علمی به بررسی ارتباط این گروه از مواد غذایی با بروز بیماری عروق کرونر زودرس پرداخته است.
دکتر ساناز مهربانی، متخصص تغذیه، با اشاره به افزایش نگرانکننده بیماریهای قلبی_عروقی در سنین پایین، بر نقش الگوی تغذیه و بهویژه مصرف غذاهای فوقفرآوریشده در بروز بیماری عروق کرونر زودرس تأکید کرد و نتایج یک مطالعه مورد_شاهدی را در این زمینه تشریح نمود: برای بررسی میزان مصرف غذاهای فوقفرآوریشده، از پرسشنامه بسامد غذایی استفاده شد که الگوی مصرف مواد غذایی را طی یک سال گذشته ثبت میکند. در نهایت، سهم غذاهای فوقفرآوریشده از کل انرژی دریافتی افراد محاسبه و شرکتکنندگان بر اساس این شاخص به سه گروه تقسیم شدند.
به گفته این متخصص تغذیه، نتایج مطالعه نشان داد: افرادی که حدود 7/13 درصد از انرژی دریافتی روزانه آنها از غذاهای فوقفرآوریشده تأمین میشد، در مقایسه با افرادی که مصرف کمتری داشتند، با افزایش حدود دو برابری خطر ابتلا به بیماری عروق کرونر زودرس مواجه بودند. این یافته بهروشنی اهمیت توجه به کیفیت رژیم غذایی را در پیشگیری از بیماریهای قلبی نشان میدهد.
وی در توضیح سازوکارهای احتمالی این ارتباط اظهار داشت: غذاهای فوقفرآوریشده معمولاً حاوی مقادیر بالای نمک، چربی و قند افزوده هستند و در کنار آن، ترکیبات شیمیایی متعددی مانند رنگدهندهها، طعمدهندهها و بهبوددهندهها دارند. مصرف مداوم این مواد میتواند منجر به دریافت کالری بالا و در نهایت چاقی شود؛ وضعیتی که خود با التهاب مزمن همراه است و نقش مهمی در افزایش خطر بیماریهای عروق کرونر دارد. علاوه بر این، این غذاها میتوانند از طریق ایجاد استرس اکسیداتیو، که یکی از عوامل خطر مهم در بروز بیماریهای مزمن محسوب میشود، سلامت قلب و عروق را تحت تأثیر قرار دهند.
این پژوهشگر یکی از مسیرهای مهم تأثیر غذاهای فوقفرآوریشده را تغییر در ترکیب میکروبی دستگاه گوارش دانست و گفت: مطالعات نشان دادهاند که مصرف این نوع غذاها موجب کاهش تنوع و تعداد باکتریهای مفید روده و افزایش باکتریهای مضر میشود. این عدم تعادل میکروبی میتواند پیامدهای گستردهای برای سلامت بدن داشته باشد و امروزه ارتباط آن با بیماریهایی نظیر آلزایمر، پارکینسون، افسردگی و بهویژه بیماریهای قلبی_عروقی بهطور جدی مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: حتی ترکیبات شیمیایی موجود در بستهبندی برخی از غذاهای فوقفرآوریشده، مانند بیسفنولها، میتوانند در تغییر میکروبیوم روده و افزایش خطر بیماریها مؤثر باشند.
دکتر مهربانی در پایان، با تأکید بر رویکردهای پیشگیرانه تصریح کرد: حذف کامل غذاهای فوقفرآوریشده در عمل امکانپذیر نیست، اما میتوان با آموزش عمومی، ترویج مصرف وعدههای غذایی منظم، تشویق به انتخاب میانوعدههای سالم و آموزش خواندن برچسب مواد غذایی، حتی از سنین کودکی، مصرف این گروه از مواد غذایی را بهطور معناداری کاهش داد. چنین اقداماتی میتواند نقش مهمی در کاهش خطر بیماری عروق کرونر زودرس و ارتقای سلامت جامعه ایفا کند.
