چربی‌های غذایی و کیفیت زندگی؛ توصیه‌ای تازه برای بیماران دیالیز
بیماری کلیوی مزمن زمانی رخ می‌دهد که کلیه‌ها به تدریج توانایی خود را در تصفیه خون و دفع مواد زائد از دست می‌دهند. در مراحل پیشرفته این بیماری، کلیه‌ها دیگر نمی‌توانند وظایف خود را انجام دهند و بیمار برای زنده ماندن نیاز به دیالیز دارد. دیالیز فرآیندی است که در آن خون بیمار با دستگاه تصفیه شده و مواد زائد و مایعات اضافی از بدن خارج می‌شود. بیماران تحت دیالیز معمولاً باید چند بار در هفته به مراکز درمانی مراجعه کنند و این روند، همراه با محدودیت‌های غذایی، خستگی و نگرانی‌های روحی، می‌تواند کیفیت زندگی آنها را به طور قابل توجهی کاهش دهد. به همین دلیل، توجه به تغذیه و عوامل مؤثر بر سلامت جسمی و روانی این بیماران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اجرای طرح " بررسی ارتباط الگوی مصرف چربی‌های غذایی بر وضعیت سلامت و رفاه بیماران کلیوی " نشان دادند، بین مصرف چربی‌های اشباع با کیفیت زندگی بیماران دیالیزی ارتباط منفی وجود دارد و اصلاح نوع چربی‌های مصرفی می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی این بیماران کمک کند.
این مطالعه به همت فاطمه سادات نواب و همکاران، بر روی ۲۵۱ بیمار بزرگسال انجام شد که حداقل سه ماه تحت دیالیز بودند. پژوهشگران با استفاده از پرسشنامه‌های معتبر، میزان مصرف غذایی این بیماران را در طول یک سال گذشته بررسی کرده و کیفیت زندگی آنها را نیز ارزیابی کردند. سپس ارتباط بین نوع و مقدار چربی‌های مصرفی با کیفیت زندگی بیماران تحلیل شد.
نتایج نشان داد که مصرف چربی‌های اشباع با کاهش کیفیت زندگی بیماران دیالیزی در ارتباط است. همچنین مشخص شد که اثر سایر چربی‌ها مانند چربی‌های غیراشباع و چربی کل بر کیفیت زندگی، تحت تأثیر میزان مصرف چربی‌های اشباع قرار دارد.
نتایج این مطالعه نشان داد که بین مصرف چربی‌های اشباع و کیفیت زندگی بیماران دیالیزی رابطه‌ای معکوس وجود دارد. به زبان ساده، هرچه بیماران دیالیزی بیشتر از چربی‌های اشباع استفاده کنند، کیفیت زندگی آنها پایین‌تر است. چربی‌های اشباع معمولاً در غذاهایی مانند گوشت قرمز، کره، روغن‌های جامد، لبنیات پرچرب و غذاهای سرخ‌شده یافت می‌شوند. این چربی‌ها می‌توانند برای سلامت قلب و عروق مضر باشند و در بیماران دیالیزی که از قبل با مشکلات جسمی متعددی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، وضعیت را دشوارتر کنند.
همچنین پژوهشگران دریافتند که اثر سایر چربی‌ها مانند چربی‌های غیراشباع و چربی کل بر کیفیت زندگی، تحت تأثیر میزان مصرف چربی‌های اشباع قرار دارد. به این معنا که وقتی مصرف چربی‌های اشباع در رژیم غذایی بالاست، حتی اگر فرد از چربی‌های سالم‌تر مانند چربی‌های غیراشباع هم استفاده کند، نمی‌توانند اثر منفی چربی‌های اشباع را جبران کنند. به عبارت دیگر، مقدار چربی اشباع مصرفی آنقدر اهمیت دارد که کیفیت سایر چربی‌ها را تحت الشعاع خود قرار می‌دهد. بنابراین، کاهش مصرف چربی‌های اشباع، مهم‌ترین گام در اصلاح الگوی چربی مصرفی این بیماران است.
به گفته پژوهشگران، این یافته‌ها نشان می‌دهد که اصلاح الگوی مصرف چربی‌های غذایی، به ویژه کاهش مصرف چربی‌های اشباع و جایگزینی آنها با چربی‌های سالم‌تر، می‌تواند کیفیت زندگی بیماران دیالیزی را بهبود بخشد و به عنوان بخشی از برنامه مراقبت تغذیه‌ای این بیماران مورد توجه قرار گیرد.
لینک مقاله در سیویلیکا :
