اصلاح سبک زندگی، راهکار مؤثر برای بهبود باروری مردان
ناباروری مردان به عنوان یکی از چالشهای جدی سلامت باروری در ایران مطرح است و آثار آن تنها به زوجها محدود نمیشود، بلکه پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گستردهای نیز به دنبال دارد. در سالهای اخیر، سبک زندگی سالم به عنوان عاملی قابل اصلاح و مؤثر در پیشگیری از ناباروری مورد توجه قرار گرفته است. مطالعهای جدید، ارتباط بین سبک زندگی سالم و خطر ناباروری در مردان ایرانی را به طور دقیق بررسی کرده است.
دکتر پروانه صانعی عطا آبادی، دانشیار علوم تغذیه و عضو گروه تغذیه جامعه در دانشکده تغذیه و علوم غذایی، از اجرای طرح پژوهشی"بررسی ارتباط بین امتیاز سبک زندگی سالم با خطر ناباروری در مردان ایرانی" خبر داد و گفت: ناباروری در مردان ایرانی به طور متوسط در ۸ درصد از زوجها مشاهده میشود و حدود ۴۳ درصد از این موارد مستقیماً به مردان مربوط است. با توجه به اهمیت موضوع و آثار اجتماعی و روانی ناباروری، شناسایی عوامل قابل اصلاح آن ضروری است.
وی ادامه داد: هدف ما بررسی تأثیر سبک زندگی سالم شامل رژیم غذایی، فعالیت بدنی، سلامت روان و کیفیت خواب بر خطر ناباروری بود. این مطالعه با طراحی مورد-شاهدی انجام شد، ۳۰۰ مرد نابارور از مراکز ناباروری اصفهان و ۳۰۰ مرد سالم از مراکز بهداشتی شهر انتخاب شدند.
دکتر صانعی عطا آبادی تأکید کرد: با محاسبه امتیاز کلی سبک زندگی سالم برای هر فرد، مشاهده شد هرچه سبک زندگی سالمتر باشد، خطر ناباروری کمتر میشود. جالب آن است که این رابطه در مردان با وزن نرمال، قویتر از مردان دارای اضافه وزن بود. این یافته نشان میدهد رعایت سبک زندگی سالم حتی برای مردان با وزن طبیعی اهمیت بالایی دارد.
وی به سه عامل اصلی که بیشترین تأثیر منفی را بر باروری مردان دارند اشاره کرد و افزود: استرس شدید، افسردگی و کیفیت پایین خواب هستند. استرس مزمن میتواند التهاب بدن را افزایش داده و خصوصیات اسپرم را تحت تأثیر منفی قرار دهد. همچنین، خواب نامنظم یا خارج از ساعات ۲۳ تا ۵ صبح، کیفیت اسپرم را کاهش میدهد.
این دانشیار علوم تغذیه با تاکید بر تاثیر دخانیات بر ناباروری بیان کرد: مصرف سیگار یکی از عوامل مؤثر بر ناباروری است و بسیاری از مردان نابارور پس از اطلاع از وضعیت خود، سیگار را ترک کردهاند. اصلاح سبک زندگی شامل فعالیت بدنی منظم، مدیریت روانی، تغذیه سالم و خواب منظم میتواند نقش مهمی در پیشگیری و بهبود ناباروری مردان ایفا کند.
دکتر صانعی عطا آبادی در پایان خاطرنشان کرد: این مطالعه مشاهدهای است و برای تأیید نتایج، نیاز به مطالعات آیندهنگر و مداخلهای وجود دارد. با این حال، یافتهها تأکید میکنند سبک زندگی سالم یک ابزار مؤثر و قابل دسترس برای بهبود باروری مردان است.
